„TEATR  MIEJSKI” -  tak nazywany jest przez Sieradzan budynek, w którym mieści się obecnie siedziba Miejskiego Domu Kultury, chociaż nigdy nie było w nim stałej sceny teatralnej. Chcąc pisać o uczestnictwie w kulturze na przykładzie tej placówki  należy choć w skrócie  przypomnieć  historię budynku, który z działalnością kulturalną  miasta związany jest ponad wiek a  nazwa  funkcjonująca  potocznie przez tyle lat  przetrwała do dnia dzisiejszego. 
Budynek murowany wzniesiony zapewne w pierwszej połowie XIX wieku  ( przed 1923 r., w którym to został odnotowany w planach miasta ), pełnił  pierwotnie  funkcję stajni pocztowej  ( tzw. ogiernia).  W 1870 roku Rada Opiekuńcza dobroczynności Publicznej powiatu sieradzkiego na wniosek  swego przewodniczącego  Stefana Nowickiego, zakupiła obiekt na publicznej licytacji za sumę 800 rubli z zamiarem urządzenia w nim sali teatralnej. Dochody płynące z tytułu jej użytkowania miały zasilić  budżet ochronki dla dzieci.  Prace remontowo-adaptacyjne  z inicjatywy doktora Józefa Stanisławskiego, a nadzorowane przez budowniczego powiatowego ukończono   w 1874 roku. W 1900 roku ukonstytuował się specjalny Komitet , złożony     z obywateli Sieradza, na czele  z cywilnym naczelnikiem powiatu  Stanisławem Potockim, celem przeprowadzenia  ( przy częściowym udziale funduszy z kasy miejskiej )  rozbudowy  i  modernizacji obiektu, zakończonej w końcu tegoż roku. Budynek częściowo wyburzono i  powiększono ( nadając wtedy fasadzie eklektyczny kostium ). 
   Po I wojnie Teatr Miejski znajdował się  we władaniu Magistratu a później Zarządu  Miejskiego. W 1924 roku został przekazany Sieradzkiemu Towarzystwu Muzycznemu „Lutnia”, stając się po odrestaurowaniu, w trakcie którego zysk między innymi  swój neoklasycystyczny – obecny kształt, głównym  ogniskiem  życia kulturalnego Sieradza.   Po II wojnie światowej  obiekt doczekał się kapitalnego remontu  ( oddany do użytku  22.07.1957 roku), podczas którego został częściowo rozbudowany  ( m.in. widownia na 450 miejsc oraz garderoby ) i pozbawiony ozdobnego wystroju na elewacji  oraz dachówki ceramicznej na koszt blachy. Wtedy też nad wejściem głównym do budynku został umieszczony napis  „TEATR MIEJSKI”.

We wczesnych latach 50-tych odbywały się tu trzy razy do roku Komisje Poboru Wojskowego, mecze bokserskie, popisy jarmarcznych objazdowych „siłaczy”. Często też odbywały się  prezentacje  dorobku kulturalnego szkół podstawowych oparte na  folklorze ziemi sieradzkiej  oraz tradycyjne bale sylwestrowe i karnawałowe lokalnych instytucji. Do chwili powstania województwa  w 1975 roku  budynek pozostawał pod opieką  ówczesnych   władz miasta. W sali widowiskowej odbywały się okolicznościowe, imprezy  typu:  1 maja,  22 lipca, czy też rocznica „wielkiego października”. Odbywały się też wszelkiego rodzaju uroczystości związane z miastem:  występy młodzieży szkolnej, popisy strażackich orkiestr dętych, dożynki ludowe  oraz okolicznościowe imprezy instytucji administracji miejskiej. Gościły również w tym budynku  programy artystyczne  prezentowane  na rynku krajowym. z udziałem  ówczesnych „gwiazd estrady”  oraz liczne zespoły Ludowego Wojska Polskiego. Dnia 19.01.1977 roku  budynek został  wpisany     w Rejestr zabytków nr 289/A.
Od roku 1978 zarządcą budynku jest  Wojewódzki Dom Kultury, który wykorzystuje  salę widowiskową do typowej działalności impresaryjnej.            W 1989 roku WDK  przenosi swoją siedzibę do budynku w którym obecnie się mieści  a na bazie Teatru Miejskiego   powstaje Miejski Dom Kultury.   Budynek przekazany został dla MDK  Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej                w Sieradzu  nr III/18/88  z dnia           14.12.1988  roku.
Z chwilą przejęcia przez Miejski Dom Kultury budynek podlegał bieżącym naprawom  i rozpoczęto trwające do tej chwili prace modernizacyjne służące usprawnieniu funkcjonowania obiektu. W latach 1992 - 1999 zrobiono:
  • drugą garderobę,
  • wymieniono częściowo stolarkę okienną ( jedynie od strony północnej - najbardziej zniszczoną)
  • wymieniono system grzewczy z ogrzewania koksowego na olejowy,
  • wymieniono podłogę sceny,
  • wybudowano nowe sanitariaty,
  • wymieniono posadzkę holu Teatru,
  • założono nowe oświetlenie w sali widowiskowej i na holu,
  • wymieniono oświetlenie garderób i ich wyposażenie,
  • remont komina,
  • częściową naprawę dachu ( miejsca przecieków ),
  • wymieniono częściowo rynny,
  • odremontowano fotele sali widowiskowej  ( nowa tapicerka ),
  • wymalowano wnętrze i elewację teatru,
  • zamontowano nowe lustra w holu, garderobach i kieszeni.

Wszystkie te prace bardzo przyczyniły się do poprawy warunków realizacji merytorycznej  działalności  MDK.  Nie oznacza to jednak, że wszystko zrobiono.  Przed placówką konieczność wymiany stolarki otworowej. Okna i drzwi są bardzo nieszczelne i zniszczone. Wymiana centralnego ogrzewania pomogła   w utrzymaniu właściwej temperatury m.in.  w holu Teatru, jednakże okna i drzwi  powodują duże straty energii. Bardzo  pilny jest remont podłogi sali widowiskowej  i sceny oraz wymiana jej oświetlenia.  Z chwilą wyburzenia budynku przyległego do Teatru  od ul. Warszawskiej powstał problem zbyt ciężkiej konstrukcji balkonu. W związku z tym właściwe jest przeprofilowanie  tej części budynku i zaadaptowanie balkonu do pełnienia innej funkcji niż dotychczasowa ( zła widoczność sceny ), na  np. kawiarnię. Prace  te służyłyby  podniesieniu funkcyjności obiektu i jego estetyki - MDK zyskałby obiekt bardzo funkcjonalny .
„Na podstawie Uchwały Miejskiej  Rady Narodowej  od  01 stycznia     1989 roku  powołany został w Sieradzu  Miejski Dom Kultury. Z zadań realizowanych przez Wojewódzki Dom Kultury , z którego została wyodrębniona nasza placówka, przejęliśmy te, które dotyczą zaspokajania potrzeb i aspiracji   kulturalnych mieszkańców miasta. Mamy nadzieję, że w tym skonkretyzowanym i wyszczególnionym zakresie łatwiej  i efektywniej uda nam się  rozpoznać i zaspokoić potrzeby odbiorcy. Naszą ambicją jest być wiodącą w dziedzinie kultury  sieradzką placówką. Służyć chcemy twórcom i odbiorcom kultury, sprostać potrzebom kulturalnym instytucji naszego miasta.  Przejęcie określonej bazy lokalowej , sprawia, iż podstawowym kierunkiem  merytorycznego działania  Miejskiego Domu Kultury będzie działalność imprezowa i impresaryjna. Opierając się na wynikach socjologicznego rozpoznania potrzeb Sieradzan  w tym zakresie, już dziś proponujemy ; występy zespołów młodzieżowych, recitale znanych wykonawców, spektakle teatralne dla dorosłych, młodzieży i dzieci, Dyskusyjny Klub Filmowy i  Klub Video, seanse filmowe i imprezy na specjalne zlecenie. Ponieważ zamysłem MDK jest praca tylko na rzecz miasta, pragniemy aby Miejski Dom Kultury stał się placówką usługową dla Sieradza. Imprezy będą planowane zgodnie z lokalnymi uroczystościami okolicznościowymi, potrzebami określonych grup społecznych. Uważamy, że sztuka zawsze była  i  będzie elitarna. Sądzimy, że wspólnie wypracujemy najbardziej optymalny model  upowszechniania kultury dla Sieradza.”
W czasach istnienia  Funduszu Rozwoju Kultury, czyli w początkowym okresie, sytuacja  finansowa MDK  była na tyle korzystna, iż poczyniono wiele inwestycji służących korzystnemu funkcjonowaniu placówki  zaczynającej swą pracę przy bardzo ubogim wyposażeniu.  W tym też okresie majątek placówki powiększony został  o obiekty kinowe, w których rozpoczęto systematyczną i intensywną  działalność filmową.
Pod patronatem  Miejskiego  Domu  Kultury  od marca 1989 roku działało Kino „Nysa”. Przez okres sześciu miesięcy, pierwszego roku działalności, odbyło się  szereg projekcji. Unikalną imprezą zorganizowaną przez ówczesny Dział Filmowy  była  AKADEMIA FILMOWA MŁODYCH  ( 29.05.-04.06.1989 R.), prezentująca szereg filmów w ramach edukacji młodzieży w zakresie poszczególnych gatunków sztuki filmowej. Każda projekcja poprzedzona była prelekcją. 
 Od  1992  roku   w Kinie „Nysa” oprócz stałych projekcji filmowych odbywały się imprezy muzyczne, filmowe, teatralne dla dzieci i młodzieży.  Było to możliwe po przeprowadzonym remoncie, gdzie widownię pochyłą zamieniono na poziomą z  110 miejscami siedzącymi. Scena Kina „Nysy”  była miejscem promocji zdolnej i twórczej artystycznie młodzieży, która swoje emocje wewnętrzne rozładowywała poprzez  twórczość literacką  i  muzyczną.
Z dniem 1 października 1996 roku  zlikwidowane zostało Kino „Nysa”  wskutek wypowiedzenia  przez  Miejski Dom Kultury  umowy najmu lokalu. Przyczyną tej decyzji były względy ekonomiczne. Zbyt wysokie koszta utrzymania, nie były rekompensowane działalnością merytoryczną. W tej sali odbywały się przede wszystkim imprezy nieodpłatne dla dzieci i młodzieży a  miasto nie chciało partycypować  w kosztach utrzymania budynku.
Od  30 stycznia 1990 roku  pod patronatem Miejski Dom Kultury   zaczęło funkcjonować  Kino „Piast”  z  salą projekcyjną na 300 miejsc.  W okresach sprawozdawczym wyświetlano tutaj popularne i „kasowe” tytuły filmowe. W okres ferii zimowych  prezentowane były bezpłatne projekcje bajek dla dzieci  i dopołudniowe projekcje filmów dla młodzieży.  W okresie letnim organizowane były cykle projekcyjne w ramach Filmowego Lata Młodych.
W ramach popularyzacji sztuki filmowej prezentowane były:
- przegląd filmów pn. „Aktorskie twarze”, 
- przegląd polskiego filmu fabularnego,
- przegląd filmów połączonych z konkursami  pn. „Z filmem na TY”,
- projekcje lektur szkolnych,
- konfrontacje filmowe.

Od dnia 14 września 1991 roku otwarto kawiarenkę  w której odbywały się dyskoteki, które  przez swoją odmienność od organizowanych do tej pory stały się          w opinii  jej uczestników najlepszymi imprezami tego typu w mieście. Oprócz muzyki najnowszej, prezentowana była muzyka, którą każdy powinien znać a przynajmniej się w niej orientować. Na każdej był prezentowany co przynajmniej jeden blok tematyczny, obejmujący bądź to rodzaj muzyki, bądź okresy charakterystyczne  dla muzyki rozrywkowej. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się bloki muzyczne poświęcone muzyce polskiej, gdzie dla jednych było przypomnieniem dobrych nagrań a dla młodszej części uczestników spojrzeniem na twórczość i kierunki kompozytorów i  wykonawców muzyki polskiej.
W  1995 roku  OPRF w Łodzi  sprzedał budynek w którym mieściło się kino prywatnemu właścicielowi. Ten  jednak przedłużył dzierżawę  z MDK, co nie miało większego wpływu na działalność imprezową kina.  Od  1997 r. każdy poniedziałek można było obejrzeć filmy ambitne, niekonwencjonalne, intelektualne w ramach  promocji kina „Przyjdź, zobacz, oceń !!!  Może będzie to Twoje kino... .  ( bilety i  atrakcyjne cenowo karnety na cały miesiąc). W 1998 roku ze względów ekonomicznych  w budynku zmniejszono powierzchnię dzierżawioną i zlikwidowano kawiarnię. Mariusz Kupis - właściciel obiektu  wymówił  MDK dzierżawę „Piasta” od  01 września 1998 r. bez umotywowania decyzji. „Właściciel obiektu zapewnia, że zmiana polega tylko na ostatecznym  sprywatyzowaniu kina samorządowego.W kręgu zbliżonych do sieradzkiej kultury mówi się, że gdyby w 1995 r. Zarząd Miasta nie przegapił okazji zakupu go, nie byłoby problemów z tą placówką. Nowy właściciel  wyremontował obiekt, przymierzał się do uruchomienia kawiarni. Na rozbudowę nie dano mu pozwolenia. Hol wydzierżawił więc na sklep z odzieżą używaną pochodzenia zagranicznego. Niby wszystko wynika z podstawowych zasad obowiązujących na rynku tzw. polskiego kapitalizmu, ale jednak budzi niepokój” .
Jak się okazało niepokój ten był słuszny, o czym świadczyć może kolejny artykuł z 2000 roku  : „Kiedy sieradzkimi kinami zawiadywał Miejski Dom Kultury, każda wpadka, czy potknięcie były natychmiast wytykane palcami. Stary repertuar ? Już notatka w prasie. Zimno na widowni ? Już interwencja u władz. kiepskie zaopatrzenie w kawiarence?  Krytyka zapewniona. Wydawało się, że kiedy kina sieradzkie staną się własnością prywatną, a zatem dotknie je syndrom gospodarki rynkowej, będą nowoczesnymi placówkami kultury. A tu - proszę bardzo – niespodzianka z a niespodzianka. Niemożliwe ale prawdziwe. Owszem, plakaty można sobie stare w witrynie pooglądać i kartkę odręcznie napisaną poczytać - kino nieczynne.   Czas przyzwyczaić się do wizji autokarowych wycieczek do kina  w Zduńskiej Woli.” ( miejscowość oddalona o 15 km od Sieradza ).
W końcu kwietnia 2000 roku  Sieradzka Komisja Miejska podjęła Uchwałę w sprawie przekazania  amfiteatru w sieradzkim Parku Staromiejskim  we władanie MDK.  Placówka od lat  była głównym użytkownikiem  tego obiektu.

Budynek wzniesiono w technologii tradycyjnej z elementami monolitycznymi. Przyziemie budynku stanowi  scena o otwartym ogólnodostępnym zapleczu  w części zadaszonym. Całość sceny jest podpiwniczona, zaadoptowana na potrzeby restauracji. Wokół  półokrągłej sceny usytuowane są drewniane siedziska, na ławach fundamentowo-żelbetonowych. Wielkie znaczenie dla kosztów utrzymania obiektu ma ogrodzenie Amfiteatru. W myśl nowej ustawy o imprezach masowych ogrodzenie go stworzyłoby lepsze warunki bezpiecznej realizacji imprez a w czasie pomiędzy nimi łatwiejsze zabezpieczenie obiektu przed wandalizmem i możliwość odzyskiwania nakładów finansowych poprzez lepsze warunki polisy ubezpieczeniowej obiektu.
Oba obiekty będące bazą  Miejskiego Domu Kultury stanowią własność  Gminy Miasta Sieradza  i są w trakcie przekazania zgodnie z UCHWAŁĄ RADY MIEJSKIEJ  na użytkowanie MDK. Praca placówki ma wielkie znaczenie przyszłościowe, zwłaszcza w adresowaniu ofert kulturalnych dla młodych ludzi. Stwarzanie im warunków do wypowiedzenia się poprzez formy  sztuki interesujące i ważne dla innych, jest obowiązkiem wszystkich odpowiedzialnych za jutro naszej rzeczywistości.

  
Momentem przełomowym w historii Miejskiego Domu Kultury było przystąpienie w  2005 roku  do projektu pod nazwa „Utworzenie Europejskich Scen Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi. Projekt został współfinansowany przez Urząd Marszałkowski ,Urząd Miejski oraz Unię Europejską. W ramach tego przedsięwzięcia wykonano następujące prace: odnowiono plac przed budynkiem Teatru Miejskiego, przeprowadzono termomodernizację budynku Teatru oraz przeprowadzono kompleksowy remont i modernizację infrastruktury  technicznej budynku. Wnętrze budynku  otrzymało zupełnie nowy wygląd .Nowy wystrój nawiązuje do tradycji  ale zawiera też sporo elementów charakterystycznych dla współczesnych  kanonów  estetycznych. Sala widowiskowa wyposażona została w   oświetlenie , nagłośnienie klimatyzację  ,co znacznie wpływa na  jakość  realizowanych  przedstawień. Mimo sporych zmian naturalna akustyka nie uległa pogorszeniu. Także pomieszczenia administracji zostały całkowicie unowocześnione i dostosowana do obecnych wymogów.
Renowacja  zniszczonej substancji architektonicznej jest jedynie elementem wspomnianego projektu. Podpisana w roku 2009 umowa eksploatacyjna  zobowiązuje strony ,czyli Miejski Dom Kultury i Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi do regularnej współpracy w prezentacji spektakli tegoż Teatru na scenie w Sieradzu. Umowa zawarta został na dziesięć lat. Zapis ten bynajmniej nie ogranicza MDK do koncentrowania się na współpracy tylko z jednym wspomnianym wcześniej teatrem. Otworzyło to drogę dla innych krajowych scen teatralnych.

                                              Opracowała Małgorzata Jurkowska